PROFEX DIJAGNOSTIKA

Jednostavno je… Ne možete upravljati trenažnim procesom, ukoliko ne poznajete trenutno stanje organizma.

U okviru biomehaničke laboratorije „PROFEX – Akademije zdravog života”, pod vođstvom i nadzorom stručnog tima sa Fakulteta sporta i fizičkog vaspitanja, uz pomoć najsavremenije opreme, vrše se egzaktna i detaljna testiranja kojima se utvrđuju trenutni morfofunkcionalni status, a takođe i nivo razvijenosti pojedinih motoričkih sposobnosti.

U zavisnosti od genetskog nasleđa, morfološkog tipa, načina života, zastupljenosti fizičke aktivnosti u svakodnevnom životu i radu, načina ishrane, mogućih nasleđenih ili stečenih telesnih deformiteta, povreda, i mnogih drugih faktora, ljudsko telo je podložno pozitivnim i negativnim promenama koje dovode do značajnih morfoloških, fizioloških i funkcionalnih promena. Naš jedinstven i univerzalan pristup u dijagnostici omogućava da se putem detaljnog testiranja:

  • Utvrde i analiziraju uzroci i posledice narušenog telesnog statusa u vidu nastanka gojaznosti, neusklađenog razvoja tkiva, telesnih deformiteta i povreda lokomotornog aparata;
  • Izdvoje varijable koje limitiraju dalji napredak u sposobnostima dece, mladih ili profesionalnih sportista;
  • Utvrde predispozicije za određenu sportsku granu i kontroliše razvoj sposobnosti kod dece i sportista mlađeg uzrasta;
  • Trenažna sredstava i principi ishrane prilagode svakom klijentu;
  • Pronađu načini koji će ne samo zdravlje već i fizički izgled dovesti do savršenstva.

Ukoliko su poznati svi negativni faktori koji utiču na Vaš telesni, funkcionalni i psiho-emotivni status, moguće je pronaći i najoptimalnije i najefikasnije metode za otklanjanje ili ublažavanje posledica njihovog uticaja. Osim toga, dijagnostika omogućava detaljno i kontinuirano praćenje, preispitivanje i kontrolisanje trenažnih efekata, čime je omogućen brz i efikasan napredak u svim aspektima odabranog programa. Dijagnostički pregled, prema tome, predstavlja nezaobilazan uvod u koncipiranje trenažnog programa i odgovarajuće dijete, koji su prilagođeni svakom pojedincu i njegovom trenutnom zdravstvenom statusu.

U okviru dijagnostičke laboratorije vrše se sledeća testiranja i pregledi:

  • Analiza strukture i odnosa različitih tipova tkiva;
  • Kardiorespiratorna ispitivanja;
  • Neuromišićni testovi;
  • Dinamička plantografija;
  • Morfološka i amplitudna merenja;
  • Merenja motoričkih sposobnosti;
  • Pregled profesora Duška Ilića.

 

PROFEX Akademija je razvila i posebne dijagnostičke kompjuterske programe pomoću kojih je moguće praćenje promena u sposobnostima pod uticajem treninga za svakog klijenta, kao i istovremeno poređenje dobijenih rezultata sa grupama klijenata koncipiranih po nekoliko različitih parametara.

Analiza telesne strukture i različitih odnosa između tkiva

Kompletna struktura tela utvrđuje se bioelektričnom impedancom uz pomoć In bodi 770 (In Body 770) analizatora telesne strukture američke kompanije Biospejs (Biospace), koji pruža precizne podatke o količini i odnosima pojedinih vrsta tkiva u organizmu. Služeći se posebnom metodom analize reaktivnosti, ovaj sistem koristi 6 različitih frekvenci kroz 5 telesnih segmenata kako bi dobio sveobuhvatne vrednosti, i kompletno razlikovao svaki od segmenata tela i njihov međusobni odnos.

Na osnovu kvalitativno-kvantitavnih karakteristika električne provodljivosti tkiva moguće je, za celo telo ili pojedine njegove segmente, sa velikom preciznošću odrediti količinu i raspodelu masnog i mišićnog tkiva, ukupnu količinu vode u organizmu, odnos ekstracelularne i intracelularne tečnosti, količinu proteina i minerala u organizmu itd.

Pored navedenih pokazatelja, bioelektrična impedanca pruža informacije o faznom uglu protoka energije kroz ćelije, edemskim strukturama (otocima), različitim telesnim indeksima, utrošku energije organizma za vreme mirovanja (bazalnom metabolizmu), odnosima između leve i desne strane tela i o količini visceralnih masti. Ovakva testiranja su naročito značajna za decu i mlade sportiste radi provere usklađenosti i razvoja koštanog, mišićnog i masnog tkiva u fazama ubrzanog telesnog rasta i razvoja, kada, usled nestručnog rada i zanemarivanja pojedinih faktora sazrevanja, može doći do negativnih i štetnih, često trajnih promena lokomotornog aparata i metabolizma.

Dobijeni podaci omogućavaju precizno programiranje režima ishrane i usklađivanje sa određenim trenažnim programom. Mnogo puta su upravo analize strukture tela pružile timu “PROFEX – Akademije zdravog života” ključne informacije koje su uticale na promene trenažnih procedura i periodizacije treninga, što je našim profesionalnim sportistima omogućilo da se sa prosečnog nivoa uzdignu do svetskog vrha.

Analiza Kardiorespiratnorne funkcije

Uvid u kompletan simultani srčano-plućni rad, za vreme mirovanja i aktivnosti, dobija se testiranjem uz Fitmejt pro (Fitmate Pro) sistem italijanske kompanije Kosmed (Cosmed), pre svega pomoću dvosmernog merača protoka gasova i implementiranog patenta ove kompanije – Dajnamik miksing čejmbr (Dynamic Mixing Chamber). Pomenuti sistem se već dokazao kao jedan od najpreciznijih za potrebe kardiorespiratornih ispitivanja, te se iz tog razloga koristi za testiranja sportista u vodećim naučnim institucijama u svetu. Ova testiranja predstavljaju najveći izazov za proveru pozdanosti rada pojedine aparature.

Testiranjem se dobijaju važni podaci o funkcionalnosti kardiorespiratornog sistema, koji su značajni za dizajniranje trenažnih programa: procena bazalnog metabolizma – određivanje ukupnog utroška energije organizma za vreme relativnog mirovanja (Resting Metabolic Rate), ukupna i maksimalna potrošnju kiseonika (VO2max), anaerobni prag, individualne energetske zone treninga, utrošak energije organizma za vreme relativnog mirovanja.

Plantografija

„PROFEX – Akademija zdravog života” poseduje Geitsken (GaitScan; AmCube FootWork Pro) platformu, opremljenu sa preko 4000 senzora osetljivih na dodir, koji očitavaju podatke 300 puta u sekundi. Tehnološki najnaprednija aparatura u kombinaciji sa moćnim softverom daje veliku količinu najpreciznijih podataka za procenu funkcija stopala i biodinamičkih karakteristika koraka u formalnom hodu ili trčanju, i podatke o orijentisanosti karlice u transferzalnoj ravni.

Loša mehanika stopala može izazvati bolove u stopalima, u skočnim zglobovima, u kolenima, pa i u donjem delu leđa. Minimalne vrednosti disbalansa između leve i desne noge, u raspodeli telesne težine na stopalima tokom stajanja, hodanja i trčanja, tokom dugogodišnjeg rada ili sportske karijere mogu se reflektovati na više segmente tela i dovesti do teških poremećaja aparata za kretanje. Usled lošeg genetskog nasleđa, ali i nekvalitetne obuće, veliki broj ljudi ima izmenjenu fizionomiju tabanskih površina i problem sa ravnim tabanima. Zbog toga je, u cilju povećanja efikasnosti kretanja, od esencijalnog značaja ispitati i pratiti mehaniku stopala.

Telemtrijska kineziološka elektromiografska analiza (EMG)

U okviru dijagnostičke laboratorije „PROFEX – Akademije zdravog života” sprovode se elektromiografska testiranja površinskom metodom, uz korišćenje Delsis sistema (DELSYS Myomonitor IV EMG) koji ima mogućnost praćenja 8 kanala. Analize na osnovu podataka dobijenih ovom aparaturom izdvajaju laboratoriju naše Аkademije na vodeće mesto u domenu kinezioloških testiranja u ovom području.

Elektromiografskim merenjima moguće je izolovano procenjivati sposobnost muskulature bitne za održavanje uspravnog položaja tela (posturalnog statusa tela), koje može biti ugroženo dugotrajnom profesionalnom karijerom i načinom života. Osim toga, imamo mogućnost analize mišića koji određuju veliki broj specifičnih radnih kretnji, ili kretnji bitnih za postizanje uspeha u pojedinoj sportskoj grani. Najsavremenija aparatura nam omogućava praćenje stanja muskulature u uslovima statičkog ili kvazistatičkog naprezanja (kao na primer pri održavanju uspravnog stava tela), ali i veliki broj specifičnih mišićnih testova: status pri eksplozivnim naprezanjima, procenjivanje brzinskih potencijala muskulture, utvrđivanje stepena krutosti muskulature koja definiše nivo pokretljivosti, efekti zamora koji su izazvani različitim režimima i intenzitetima rada itd.

Neuromišićna aktivacija i zamor

Mišići koji su zaduženi za kontrolu kretanja u ljudskom telu su pod kontrolom centralnog nervnog sistema. U procesu sagledavanja sportske forme i kontrole pokreta, neophodno je među bitne faktore uvrstiti i procenu mišićnog statusa sa aspekta nervne regulacije.

Najčešća kretanja u profesionalnom sportu podrazumevaju brza uključenja i brza isključenja pojedinih mišića, sa visokim nivoom koordinacije ovog procesa. Prilikom ovih procesa, a tokom dugotrajnog izlaganja jakim treninzima i takmičenjima bez adekvatnog odmora, može doći ne samo do „upala” mišića i zamora muskulature već i do pojave zamora nervnog sistema. Prema tome, jedan od najbitnijih faktora koji se mora stalno pratiti jeste pojava neuromišićnog zamora i reakcija organizma na zamor pri pomenutim situacijama. Naime, neuromišićni zamor može prouzrokovati nesvesne promene u koordinaciji i upravljanju pojedinačnim pokretima, pokretima segmenata tela, a naposletku i promene u kretanju celog tela. Kao primer može poslužiti pad u procentu šuta u poslednjim minutima utakmice kod košarkaša, ili, šire posmatrano, u poslednjim utakmicama sezone, iako se košarkaši „fizički odlično osećaju”.

U „PROFEX – Akademiji zdravog života ” se vodi računa o negovanju sportske forme i obezbeđivanju uslova treniranja koji provociraju utemeljivanje potrebnih motornih šema kretanja na koje zamor ne utiče ili utiče vrlo malo. Merenja nivoa aktivacije, dužine aktivacije, brzine uključenja i isključenja pojedinih mišića, održavanja motornog programa kroz ispoljavanje željenog kretanja samo su neki od faktora koje je moguće izmeriti u našoj dijagnostičkoj laboratoriji.

Maksimalna voljna kontrakcija (MVC)

MVC je jedan od specifičnih testova, koji pokazuje količinu mišićne aktivacije za vreme izometrijske kontrakcije. Na osnovu njega je moguće dobiti informacije o količini nervnih impulsa iz centralnog nervnog sistema koji zaista dolaze do samog mišića, o tome kako su ti impulsi rasporedjeni u vremenu i, na osnovu toga, koje su odlike neuralne komponente mišićnog tonusa. Ovim testom se takođe može utvrditi kako se ponaša mišić na svojim različitim dužinama, i time se bezuslovno mogu definisati njegove osnovne osobine.

Analiziranje motoričkih sposobnosti

dijagnostika6

Merenje motoričkih sposobnosti se vrši uz pomoć Optodžamp nekst (Optojump Next) sistema i Viti (Witty) foto-ćelija. U pitanju su najsavremeniji uređaji italijanske firme Majkrogejt (Microgate), koji uz specijalno podešene softvere omogućavaju dizajniranje testova kojima se mogu utvditi različiti aspekti koji pripadaju području motoričkih sposobnosti (snaga, brzina, agilnost, koordinacija). Detaljnijom analizom rezultata, mogu se dobiti informacije o razvijenosti aktivne komponente mišićne sile, o razvijenosti i korišćenju elastičnog tkiva mišića u okviru tetivno-vezivnih struktura, o brzini regrutovanja i aktivacije motornih jedinica, itd. „PROFEX – Akademija zdravog života” razvila je posebne programe koji omogućavaju praćenje promena u sposobnostima pod uticajem treninga.

Svi prikupljeni podaci se putem posebnih i savremenih programa čuvaju, porede i analiziraju posredstvom brojnih tabela i grafičkih prikaza. Na taj način, moguće je brzo poređenje dobijenih rezultata na sportskim testiranjima za svakog pojedinca sa grupama drugih sportista, koncipiranih po nekoliko različitih parametara (na primer, poređenje rezultata sa sportistima iz iste sportske grane, istog pola, uzrasta (selekcije), težinske kategorije ili pozicije u timu), što je od nemerljivog značaja za određivanje trenutnog nivoa forme i u planiranju trenažnih programa i rezultata na takmičenjima.

”Optojump Next system”

Optodžamp nekst (Optojump Next) je optički merni instrument koji ima sve značajniju primenu u ispitivanju i analiziranju različitih oblika čovekovog kretanja. Sistem se bazira na neprekidnom emitovanju i primanju signala između foto-dioda. Specijalno adaptirani program u trenutku obrađuje dobijene informacije, a potom precizno izračunava i prikazuje čitav niz mehaničkih parametara koji opisuju čovekovo kretanje.

Korišćenjem kamera je omogućena detaljna video-analiza u HD rezoluciji, koja, zajedno sa dobijenim podacima o mehaničkim karakteristikama kretanja, pruža neograničene mogućnosti analize svakog pojedinačnog pokreta i kretanja u celini.
Korišćenjem baze podataka i poređenjem snimaka, stručnjaci iz tima za dijagnostiku PROFEX Akademije mogu da prate, beleže i porede svaku promenu u sposobnostima, kako u procesu treninga, tako i u procesu rehabilitacije i oporavka od povreda.
Pomoću Optodžamp nekst (Optojump Next) sistema mogu se izvršiti sledeće analize:
• Pravilnost tehnike izvođenja osnovnih kretanja, poput hodanja i trčanja (preko trajanja faze kontakta stopala sa podlogom, trajanja faze leta, dužine koraka, ritma, zglobnih uglova, utrošene snage za svaki korak, i dr.);
• Procena stanja sportiste iz područija motoričkih sposobnosti (snaga, brzina, agilnost, koordinacija);
• Procena opšte i specifične brzine motornog reagovanja (brzina reakcije na zvučni/vizuelni signal), u specifičnim i nespecifičnim uslovima;
• Određivanje ograničavajućih faktora za razvoj skočnosti kod sportista, putem analize mišićne sile i snage, elastičnosti mišića i koordinacije (preko trajanja faze kontakta stopala sa podlogom, trajanja faze leta, visine odskoka, dinamičke ravnoteže, ritma izvođenja skokova, utrošene snage za svaki skok i dr.);
• Efikasnost izvođenja različitih elemenata sportske tehnike;
• Tolerancija na različite vrste zamora i dr.

Viti foto-ćelije (Witty photocells)

Viti (Witty) je bežični sistem za merenje vremena, koji se sastoji od specijalno dizajniranih foto-ćelija i tajmera, povezanih emitovanjem i primanjem radio-talasa. Zahvaljujući bežičnom sistemu, efikasnom programu i dugotrajnim baterijama, Viti sistem je jednostavan za nošenje i postavljanje, te je zbog toga pogodan za veliki broj različitih terenskih merenja i testiranja.
Sistem je jako praktičan i višestruko primenljiv u testiranjima sportista, jer se pomoću njega mogu dobiti:
• Podaci o efektima prirasta brzine (ubrzanju), naročito u uslovima kretanja sa različitim promenama pravca kretanja (tračanje unapred, unazad, bočno kretanje, trčanje sa višestrukim promenama pravca kretanja, itd.);
• Podaci o indirektnim pokazateljima izdržljivosti (što uz uporednu analizu sa ostalim funkcionalnim testovima daje realnu sliku o pripremljenosti sportista),
• Podaci o vremenu reakcije i dr.

Morfološka i amplitudna merenja

Morfološka merenja podrazumevaju standardnu proceduru merenja voluminoznosti i dužine segemenata, koja prikazuje stanje organizma iz aspekta veličine, odnosno zapremine i dužine. Zapremina i raspoređenost zapremine (odnosno mase) po segmentima tela direktno utiče na kretanje iz aspekta raspodele ukupne količine kretanja koje telo pravi. Na osnovu dobijenih vrednosti, i u kombinaciji sa ostalim podacima, utvrđuje se proporcionalnost tela u odnosu na morfološki tip, profesiju i željeni fizički izgled, a takođe i usklađenost telesne građe prema specifičnim sportskim kretnjama, koja su različita za svaki sport. Dobijeni rezultati omogućavaju i posredno procenjivanje širine pojedinih zglobnih struktura, a u okviru njih udeo koštane komponente. Još jedan od značajnih podataka za procenjivanje posturalnog statusa predstavlja stepen nagnutosti karlice. Nivelacijom karlice utvrđuje se da li se eventualni disbalansi, registrovani u okviru neuromišićnih testova, reflektuju na status karlice i kičme. Navedeni disbalansi, ukoliko postoje, mogu napraviti probleme u nekoliko različitih aspekata pri stajanju ili kretanju, što je neophodno sanirati na vreme naročito kod dece i adolescenata, ali i kod sportista pri planiranju dugoročne karijere.

Amplitudni test podrazumeva procenu pokretljivosti, odnosno dostignutu amplitudu pokreta kod svih zglobova, u sve tri ravni kretanja. Na osnovu ove procene, moguće je utvrditi koje zglobne strukture predstavljaju ograničavajuće faktore za postizanje adekvatne pokretljivosti lokomotornog aparata.